TÌNH ĐƠI NGƯỜI...!

Em là ai?

Tôi là ai?

Cứ mải miết đi ...

Cứ tưởng đường dài...

Ở phía trước

Biết bao nhiêu là mộng

Nhưng chúng ta cùng không biết

Mộng là mộng.

Mộng ở phía trước cơ.

Cũng có chân, mộng chẳng đứng bao giờ

Ta cứ đuổi, biết bao giờ đến mộng!

Thì em ơi, tôi ơi mình hãy sống

Thật với lòng, đừng dối trá nghe ta …!

Em ơi!

Có khi nào

Ngắm trời cao

Nhìn đất rộng

Thả hồn mộng

Thấy

Ngọn núi cao

Dòng suối chảy

Đồng và bãi

Cánh cò bay

Trái và cây

Gần nhau mãi

Sao

Anh và em

Gần gang tấc

Vời vợi

Xa…!

LÁO NHÁO ĐÈN ĐỎ ĐÈN XANH...!

Đảng và Nhà nước đang hô hào tiết kiệm điện, thế mà nhìn vào đâu cũng thấy lãng phí quá..., đèn đường đã sáng trưng thế mà cứ vài chục mét lại có một chùm đèn… chẳng hiểu để làm gì, có cái giông giống cái Khuê văn các, cái thì như hình một con chim còn đa phần thì… không giống ai, chúng đua nhau nhấp nháy, quét sang phải rồi lại quệt sang trái..., tung lên rồi lại chìm xuống, xanh, đỏ, tím, vàng, thôi thì…, đủ kiểu, rối tung cả mắt. Kèm theo đó là quảng cáo, là trang trí của đủ loại cửa hàng cửa hiệu, đủ loại doanh nghiệp.
Đến ngã tư, thấy xanh xanh, đỏ đỏ nhấp nháy..., chẳng hiểu thế nào, phải định thần một hồi, tìm mãi mới thấy đèn tin hiệu giao thông chết chìm trong mớ ánh sáng ấy.
Đành rằng cơ chế thị trường phải thế, nhưng thiết nghĩ cũng cần có quy định sao cho tiết kiệm hơn, an toàn hơn, văn hóa hơn. Vi như;

-Các đèn trang trí công cộng chỉ bật khi có lễ tết.

-Đèn quảng cáo không được thò ra vỉa hè, phải quay vuông góc với trục đường.

-Cách đèn giao thông bao nhiêu mét cấm không dùng hai màu xanh đỏ nhấp nháy.

-Trang trí đèn trên cây xanh phải có tỷ lệ bao nhiêu.

Vân vân và vân vân…

Cụ thể thế nào còn do các nhà chức trách, xin có mấy vần nhân chuyện anh bạn tôi bị phạt vì nhầm đèn tín hiệu.

Đang tư duy, thấy xanh cứ chạy
Một hồi còi thổi cháy mang tai
Lái xe ngán ngẩm thở dài
Thế là công cốc mất hai ba ngày*

Chú cảnh sát giơ tay chào khách
-Đèn đỏ kia sao bác cứ đi ?
Công, tư dù có vội gì
Bác đi như thế có khi mất đời!

Khách bực tức nhìn nơi góc phố
Đỏ, vàng, xanh lố nhố bập bùng
Cái đèn tin hiệu thẹn thùng
Gốc Bằng lăng, nấp, góc trưng góc mờ

               
Thôi đành móc túi giấy tờ
Kèm “Dăm ba thứ”... anh lờ đi cho!

Thành phố đường rộng hè to
Nhưng sao tín hiệu thụt thò lung tung?

Nguyễn vinh Dũng

THỰC TRẠNG CÁN BỘ KHOA HỌC VIỆT NAM

Bs. Nguyễn Vinh Dũng. (Dịp 2007-2008)

Nghe nói, hội nghị trung ương đưa vấn đề trí thức, nhân tài, chảy máu chất xám..., ra bàn tôi thấy mừng nhưng chỉ mừng "vừa phải". Mừng vì như thế tức là chúng ta sẽ quan tâm hơn đến trí thức, đến "Quốc khí". Nhưng thực lòng tôi vẫn thấy lo lo. Trước hết tôi khẳng định rằng tôi không nghi ngờ chủ trương, mục đích của Đảng và nhà nước, nhưng cũng cho tôi được thực lòng nói rằng; tôi hơi nghi ngờ tính hiệu quả của các biện pháp sẽ được đưa ra và cũng vì thế tôi càng nghi ngờ nếu ai đó nói rằng: "Quốc khí" phen này có dịp thăng hoa....

Trung

Ôi! giá như sự nghi ngờ của tôi là thừa, là...vô duyên thì quí hóa biết bao!

Người Việt ta vốn thông minh và hiếu học, ngày xưa, không phải chỉ có mình Cao Bá Quát. Ngày nay, gương các bạn trẻ "Lên núi luyện thi, vừa phụ nề vừa học " mà đỗ "Thủ khoa, Bảng nhãn" không phải chỉ có một, hai, chẳng qua là báo chí chỉ phát hiện và đưa ra một vài điển hình mà thôi.

Ở đô thị ngày nay, các trường, các thầy cô, các bậc cha mẹ bắt trẻ con học đến mức mới chỉ nghe tôi đã ... "Hoa cả mắt"....

Truyền thống là thế..., hiếu học là thế..., làm sao có thể thiếu cán bộ khoa học cho được ?

Gần đây tôi không có thời gian, mà cũng chẳng dám để ý xem hiện thời ta có bao nhiêu Giáo sư? Phó giáo sư? Tiến sỹ? phó tiến sỹ? Thạc sỹ? Nhưng chắc là nhiều... "vô kể".

Thế thì... làm sao lại có thể thiếu cán bộ khoa học được ?

Nên chăng hãy thử mạnh dạn, thẳng thắn lần lượt xem lại ta: Đào tạo thế nào ? Sử dụng ra sao? Thực trạng hoạt động khoa học của ta hiện nay thế nào...?

ĐÀO TẠO (Chỉ nói sau đại học)

Không thể nói một cách "Vơ đũa cả nắm" rằng, việc đào tạo sau đại học ở ta đã bị.."Thương mại hóa", nhưng, tôi cho rằng... Hầu như là vậy!

Tôi đến nhà anh bạn đang giữ một ghế "Kha khá" ở ủy ban quận Đ, sau một hồi tâm sự anh ta mở tủ rồi xỉa về phía tôi đến "Mươi, mười năm" cái bằng đỏ chót, toàn là Đại học và Sau đại học rồi kết luận.

-Đấy...! Đủ hết...! Chỉ còn thiếu mỗi cái ... "Bằng lòng!".

Chả là, anh ta đang “Phấn đấu” lấy cái ghế Phó chủ tịch, nhịn đủ đường, nhịn lâu quá rồi mà vẫn cửa được!

Khổ quá ...! Làm sao tôi không biết học lực của bạn mình..., mà nội trong vòng 5 năm, vừa học vừa lo bao nhiêu là "Công to việc lớn"..., làm sao mà hắn "kiếm" được ngần ấy cái Bằng cơ chứ... ?

Thằng em họ tôi làm ở bộ N, chả thấy thức khuya dậy sớm gì..., người cứ béo hú, tiếng Anh còn kém xa mấy ông Tắc-xi, suốt ngày đủng đỉnh lo bổn phận "Giám đốc", thế mà hai năm nó có bằng Thạc sỹ, rồi đúng ba năm sau nó có bằng Tiến sỹ..., toàn loại xuất sắc hẳn hoi.... thế mới tài...!

Thế là biết... ta đào tạo ra sao rồi...!

Tuy nhiên, cũng không ít người học hành, nghiên cứu nghiêm túc, biết tìm tòi từ thực tế để chọn đề tài, để dấn cả cuộc đời mình vào chuyên môn khoa học. Nhưng, phàm đã để tâm trí vào đọc sách, nghiên cứu, thực hành thì lại hay sao nhãng những bổn phận "Tế nhị", hay vấp phải những lỗi vô tình bị qui là..."Coi thường thầy"..., “Ngựa non háu đá”.

Thế nên cái số hiếm hoi này lại hay bị đao búa, đề tài nếu không "Chết yểu" thì quá lắm cũng chỉ được xếp vào loại "Thường thường bậc trung".

Thêm nữa, trong tất cả các "Thầy hướng dẫn", các vị "Hội đồng" chấm luận án của cả nước, bên cạnh những "Cây đại thụ" hết lòng chăm lo cho thế hệ kế tục, cho sự nghiệp khoa học nước nhà, không thiếu những "Cây đa, cây đề" nhờ "Hoàn cảnh lịch sử" hay cũng do "Chạy" mà nên..., bây giờ ngồi đó, hoặc phải ngáng chân bọn trẻ cho chúng... "Hiểu đời", hoặc để phóng túng, ban ơn theo kiểu ..., “Cứ đến Thầy...OK hết”.

Một ông thầy ở QY viện 103 cương quyết không nhận tiền bồi dưỡng đọc lại luận văn rồi mắng trò rằng.

-Tôi không nhận phong bì để cậu thấy rằng, thật sự Luận văn của cậu cần sửa. Cậu làm về vấn đề này, tức là cậu phải hiểu nó hơn chúng tôi, vì vậy phải trình bày làm sao để không chỉ mình tôi mà các thầy trong hội đồng từ không hiểu thành hiểu, từ hiểu ít thành hiểu nhiều..."

Trò xúc động ra về hỏi tôi.

-Được như thầy mình, hỏi có mấy người...?

Đào tạo như thế, làm sao không thiếu cán bộ khoa học cho được...!

SỬ DỤNG

Tôi lại biết một vị Giáo sư, cuối đời mới được "Thăng" lên chức Phó giám đốc, khi đến chúc mừng, ông ấy ghé tai tôi nói "Cánh mình chỉ muốn làm chuyên môn, khoa học thuần túy nhưng...khổ lắm! Không dính t‎ý quản lý, không ai cho làm chuyên môn, khoa học mày ạ".

Càng ngẫm càng thấy ông ấy nói phải, ở những cơ sở khoa học thực hành thì "Các đề tài khoa học" phải xuất phát từ công việc hàng ngày, sao cho vấn đề được giải quyết nhanh hơn, rẻ hơn, hiệu quả hơn, an toàn hơn... Người cán bộ khoa học tìm thấy câu hỏi trong công việc rồi tự nghiên cứu sách vở và thực tế để tìm ra cách trả lời..., thế là khoa học.

Nhưng, ở các cơ quan thuộc Nhà nước quản lý, có hay không có thực trạng phụ thuộc hoàn toàn vào...Sếp? Thủ trưởng nào, phong trào ấy, thủ trưởng thích "Trường phái" nào, vấn đề gì, anh em phải làm việc, nghiên cứu theo trường phái ấy, vấn đề ấy, và cũng không bao giờ được phép vượt quá thủ trưởng.

Thủ trưởng không thích một trường phái nào, không thích loại đề tài nào thì việc nghiên cứu ở đó coi như... chết!

Người giỏi chuyên môn thường ít nhiều tự phụ, họ tự cho mình cái quyền..., “Không phải nịnh ai”, những dịp như Quốc khánh, dằm tháng bảy, tháng tám..., thậm chí tết tây tết ta..., họ thường quên việc đến nhà sếp... Họ không hề biết rằng họ như cái gai trước mặt mà hễ có dịp là sếp ... vứt họ đi, mỗi biện luận “Thuyết phục” của họ đều làm ... “Đau lòng” sếp...

Thế nên, "Chất xám" nào trót mê khoa học, xa chính trường, nếu không muốn rơi vào vòng "Bất mãn" thì dẫu không muốn cũng phải tự tìm đường mà..."Chảy máu".

Ở nước ngoài, ở các công ty nước ngoài, họ như cá gặp nước, giới chủ tạo hết điều kiện cho họ nghiên cứu, trả họ thù lao sứng đáng và không bao giờ họ phải xin sỏ ai, điều gì...

Nếu cần tập trung nghiên cứu vấn đề gì, người ta ...”Đặt hàng” chứ không áp đặt kiểu như các ... Sếp nhà mình.

Thế là biết, ta sử dụng cán bộ khoa học như thế nào!

TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

Tuy nhiên "Phong trào nghiên cứu khoa học" thì không bao giờ, không ở đâu là yếu cả.

Hình như hàng năm ta vẫn phân bổ chỉ tiêu cho các ngành, các tỉnh rồi các tỉnh lại “Chia” cho cơ sở số các đề tài, với các cấp độ; Cơ sở, Tỉnh thành, Bộ ngành, Nhà nước..., có tiền kèm theo..., mà nhiều tiền hẳn hoi.

Thế là người ta chia nhau, phân công nhau, tìm mọi cách ra được đề tài, ra được chứng từ để...thanh toán.

Chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước thì hoàn toàn đúng đắn nhưng...

Trời ơi!... Sao lại làm khoa học theo kiểu "Nguyễn Công Hoan" thế !

Ông bạn tôi lâu lâu lại thấy có đề tài cấp thành phố, kinh phí cỡ trên dưới trăm triệu. Chúc mừng, hắn kéo tôi ra chỗ vắng nói nhỏ..."Không có việc làm thì tôi vẽ ra ... kiếm t‎ý, ông nói nhỏ thôi cho tôi nhờ..., khổ lắm...! Tiếng là trăm triệu nhưng tôi chỉ đút túi hơn chục...phải mỗi chỗ một tý họ mới duyệt cho, ký cho, chạy chọt đủ nơi từ lúc duyệt đề tài đến khi nghiệm thu, từ cơ quan, đến sở chủ quản, các sở liên quan, rồi thì bên tài chính, hội đồng... tính tiền công còn rẻ chứ làm gì có ... lãi, nhục lắm ông ạ ...! Thôi, từ nay tôi cũng ... cạch!

Đào tạo như thế. Sử dụng như thế. Tổ chức nghiên cứu như thế...Làm sao ta không thiếu cán bộ khoa học cho được!

Đảng ta cầu thị, Chính phủ và Nhân dân mong đợi, hy vọng lần này, “Trên” sẽ có những quyết sách hiệu quả hơn để cởi trói, động viên, phát huy được nhân tài khắp nơi, để "Quốc khí" chỉ việc "Thăng hoa" chứ không phải lo tự... "Chảy máu" nữa....!!!

MỘT CA BỆNH...!

Bệnh viên E, một ngày cuối hè 2008. Sáng, điểm bệnh thấy một bà cụ dễ đến ngoài 80, da nâu xạm nhăn nheo, răng đen, ăn mặc kiểu cũ, hỏi thì biết, cụ mới 72, khám chẳng thấy bệnh gì.

-Sao cụ lại vào đây?

-Khổ quá! Trượt chân, ngã một cái ngoài vườn, có sao đâu thế mà chúng nó về, chúng nó bắn tôi đi, bắt tôi vào đây...., ông Bác sỹ làm phúc cho tôi về nhé...!

-Chúng nó là những ai hả bà...?

-Các con tôi ấy! Trai, gái, dâu, rể.

-Thế là họ tốt đấy bà ạ, chẳng phải ai cũng được thế đâu, mình già rồi cũng nên nghe chúng nó, mà cụ chiều con đến bệnh viện thế cũng là tốt.... Hôm nay, cụ về nhé.

-Ôi dào…! Cảm ơn ông...! Gớm…, sốt hết cả ruột!

Về phòng, một cô Bác sỹ (mới về viện này nên chưa biết tên ) dắt ba bốn người trung niên vào gặp.

-Em là Hằng bên D4..., Đây là các con cụ…, anh Minh ở bộ công an, chị Thanh giáo viên, anh…. ở, chị … ở…

Họ tỏ ra là những người có văn hóa, ông công an (mặc thường phục) nói.

-Tôi là con cả, trăm sự nhờ Bác sỹ…!

-Tôi thăm cụ rồi, các anh chị lo lắng là phải nhưng cụ không sao đâu, tôi định cho về.

-Ấy chết...! Xin Bác sỹ cho cụ tôi nằm vài ngày, chúng tôi có việc muốn nhờ Bác sỹ.

Anh ta rút cái phong bì, để lên bàn nói tiếp.

-Biếu anh chai rượu, anh mua hộ nhé...!

-Chết...! Tôi có giúp gì được đâu, nằm viện thì vất vả cho cụ, tốn kém và mệt mỏi cho con cái thôi chứ..., chúng tôi thì có sao đâu, cụ muốn nằm bao lâu chả được. Không phải thế này đâu! Anh cất đi để ta nói tiếp.

-Mời anh cốc bia thôi mà, có gì đâu, anh em tôi vào đây là để nhờ Bác sỹ tác động đến mẹ tôi một tý.

Biết mà...!

-Tác động gì đây! Các bạn...?

-Chúng tôi ở Hà Nội cả, thú thực, ai cũng làm ăn được, nhà cửa, xe cộ chả thiếu gì nhưng mẹ tôi nhất định không chịu ra, cứ ở nhà, mà tít tận Bắc Giang…

-Nếu cụ đồng ý thì các anh để cụ ở đâu? nhà ai...?

-Đâu cũng được anh...! Tôi có biệt thự ở Tây Hồ, con em có chung cư tầng 9 ở Nhân Chính, tiếng là chung cư nhưng rộng lắm, gần hai trăm mét, nhưng tốt nhất là ở với thằng em này, bà hợp với nó hơn, nhà ở khu Đồng xa.

-Nhà riêng hay tập thể...?

-Dạ! nhà riêng, gần bảy mươi mét, bốn mét mặt tiền, xây năm tầng, cho thuê tầng một, vợ chồng nó ở tầng hai, ba tầng nữa bỏ không...

-Có thang máy không?

-Dạ không...! Ngày nó xây, thang máy chưa phổ biến, thế mới tiếc!

Quay sang cậu em nãy giờ ngồi im tôi hỏi.

-Anh bạn định để mẹ ở tầng mấy...?

-Dạ! Tầng nào cũng được, nếu bà thích thì chúng em dọn lên tầng ba..., để bà ở tầng hai.

-Thôi...! Tôi hiểu rồi, tôi hứa sẽ nói chuyện với bà, còn khuyên bà như thế nào thì tôi không hứa. Chiều mai các anh đến sớm ta cùng đến thăm bà.

Họ hớn hở ra về..., tôi xuống thăm bà cụ ngay. Một người cháu họ chừng ngoài bốn mươi người đen đúa, nhìn đã thấy vất vả đang trông nom cụ. Bà cụ mau miệng kể vanh vách sau câu gợi chuyện của tôi.

Nhà cụ rộng lắm, cả ngàn mét vuông trồng toàn vải, na, đu đủ rồi còn ao thả cá, chuồng gà mấy chục con… Tôi ngắt lời.

-Bà nhiều tuổi rồi, không nên cố quá, ngộ nhỡ…

-Không..! Tôi có phải làm gì đâu! Con gái con rể và các cháu ngoại chúng nó làm cả đấy chứ, buồn thì đỡ được gì hay nấy thôi.

-Bà ăn một mình à...? Tối có ai ngủ với bà không...?

-Ăn bên nhà nó, thỉnh thoảng các cháu nó lại nấu bên này.

-Bà có sinh hoạt hội phụ lão không?

-Đóng tiền thì có, sinh hoạt thì không, toàn các ông bà trẻ tập múa tập hát… rồi tập dưỡng sinh… nhiều lắm, tôi không theo được, chỉ đám ma đám cưới thôi.

-Nhà bà có Ti vi không?

-Có...! Con gái mua lâu rồi...!

-Có tủ lạnh không?

-Co…ó! Cũng vợ chồng nó mua năm ngoái.

-Thế có điều hòa nhiệt độ không?

-Khô…ông! Tốn điện lắm!

-Thôi được rồi! Cụ nghỉ đi! Chiều mai cháu lại đến thăm cụ. Ngày kia cụ về nhé!

-Vâng! Chào bác....! Bác sỹ mà nói chuyện thích thế!

Đúng giờ, họ đến đủ, tôi giao hẹn

-Các anh cứ đứng nghe, không được ngắt chuyện, rồi tôi sẽ nói với các anh sau.

Trên đường đến phòng bệnh tôi hỏi bâng quơ.

-Nhà anh có phải là nhà trưởng?

-Bố tôi là trưởng, ông nội tôi là thứ.

-Anh phải trông nom mấy ngôi mộ?

-Hơn chục ngôi.

-Cụ thể là mấy?

-Không nhớ hết đâu, phải mẹ tôi cơ, cụ nhớ hết...!

Tôi thở dài một cái.

-Chào cụ! Cháu hỏi cụ vài điều nữa nhé.... Hàng ngày cụ làm gì? Có hay sang hàng xóm chơi không? Những người trong làng có hay đến thăm bà không?

-Có chứ! Nhà nào có việc thì mình sang làm giúp, tiếng là làm giúp chứ bây giờ tiện lắm có phải động gì đâu, chỉ ăn trầu uống nước. Các bà ấy cũng sang chơi, chị em nói chuyện..., nhà quê í mà, thế mà không gặp là nhớ đấy.

-Nhà mình còn bao nhiêu ngôi mộ mà cụ phải chăm sóc?

-Mười bẩy ngôi! Các cháu bên bác cả lo là chính, tôi chỉ quản lý bốn ngôi thôi, còn chúng nó quên đâu tôi chỉ đấy.

-Bây giờ cháu hỏi, bà phải nói thật nhé. Các anh các chị ở Hà Nội có nhà cao cửa rộng, có ô tô, máy lạnh sao bà không ra ở với họ?

-Đấy! Chúng nó cứ bắt tôi ra đấy..., nhưng khổ lắm bạc ạ, cứ như ở tù ấy, cả ngày chả được mở mồm, chả biết chơi với ai, chả có việc gì để làm, muốn làm gì nó cũng không cho. Tối, ngồi ăn cơm chúng nó nói những gì tôi có biết đâu, nói bác đừng giận, tôi chẳng bao giờ phân biệt cháu này cháu khác nhưng ở đây chúng nó chỉ sang chào tôi xã giao rồi ai về phòng nấy, ai cũng bận, lúc nào cũng bận chẳng như mấy đứa ở nhà.

-Thôi cháu hiểu rồi! Bây giờ cháu góp ý thế này nhé.

Tôi nói to cho cả nhà nghe

-Bà cứ ở quê..., còn hương khói..., mồ mả..., còn hàng xóm láng giềng..., nhưng có hai điều kiện. Một là, luôn luôn phải có người ở cùng. Hai là, khi nào các con về đón thì ra chơi vài hôm cho chúng mừng, bà ở nhà chúng nó thương xót, lo lắng là phải.

Quay sang bọn người đang sững sờ kia tôi nói một thôi một hồi.

-Các anh chưa biết cách chiều mẹ rồi. Hãy đặt mình vào cương vị của bà mà nghĩ, với bà thì mảnh ruộng, mảnh vườn, ngôi nhà đã nuôi các anh các chị khôn lớn quý hơn hay biệt thự Tây Hồ quý hơn...? Lo ăn lo mặc cho mẹ thì không thiếu và không khó nhưng ai sẽ hầu chuyện bà? Cái khổ nhất của người già là cảm giác phải sống nhờ các con, cảm giác là một người vô dụng. Những chuyện lớn, chuyện nhỏ ở ngoài đường ở cơ quan có bao giờ các anh chị đem hỏi mẹ không? Còn người mẹ nào cũng luôn lo lắng cho các con dù các con có là ông to bà lớn đến đâu chăng nữa. Cho mẹ ăn thật ngon, không để mẹ động vào việc gì, cả về thể chất và tinh thần không phải là cách để ta báo hiếu đâu..., ta làm hại mẹ mà ta không biết đấy thôi. Rồi không xa nữa, chúng ta cũng thế, hãy tưởng tượng ta run tay làm vỡ cái bình quý, các con ta sẽ nói gì...? Nghĩ gì...? Chúng ngồi vào mâm cơm với thái độ không vui mà không biết tại sao, ta sẽ nghĩ gì...? Ngày mẹ tôi còn sống tôi đã không làm thế, tôi làm nhà cho mẹ và nói: “Những lúc mẹ cần về như việc làng việc họ, vườn tược cây cối và kể cả những lúc con làm mẹ buồn, mẹ chỉ cần nói-Đưa tao về quê! Là con đưa mẹ về ngay. Nhưng khi con biết lỗi mà về xin, mẹ cứ chửi cứ đánh như ngày con còn bé rồi tha cho chúng con. Mẹ tôi cười hạnh phúc lắm: -Giờ thì tôi đánh làm sao được ông...!

Dành được ít tiền đã khó, nói sao để mẹ cầm lại càng khó, cuối cùng tôi phải nói thế này:

-Tiền là của con, nhưng con là của mẹ. Tại sao con có tiền...? Đấy là nhờ mẹ sinh, mẹ nuôi, mẹ dạy dỗ mà có. Vậy, tiền này trước hết là của mẹ, bao giờ mẹ già hẳn không biết dùng tiền vào việc gì nữa, lúc ấy mới là của con. Giờ mẹ cứ cầm lấy, mẹ thích ăn gì, tiêu gì, làm gì, cho ai cũng được mà nếu không dùng đến thì mẹ cất hộ con khi nào cần con lại xin. Mẹ tôi không nói gì, lặng lẽ cất tiền. Tôi biết, bà sẽ chẳng dùng đến đâu nhưng bà hạnh phúc lắm… Bây giờ tôi không còn mẹ như các anh, với kinh nghiệm của mình tôi khuyên các anh cứ để cụ về quê... Hãy lo nhà cửa, điện nước, các phương tiện cho đầy đủ và an toàn. Động viên em gái em rể và các cháu sao cho thiết thực rồi thay nhau cho các con về. Đi du lịch sinh thái thì được, về nhà với mẹ với bà sao lại không...? Tôi nói vậy, nếu sai thì các anh các chị bỏ quá...!

Bốn thằng người cúi mặt im lặng..., chúng nó không tỏ vẻ giận dữ là may rồi. Tôi rút túi đưa bà cụ một triệu.

-Hôm qua, họ cho cháu tiền..., cháu đã xin rồi, tiền này giờ là của cháu, cháu biếu bà một nửa, cũng như với mẹ cháu thôi, bà muốn tiêu gì cũng được. Giờ cháu phải về đây, chào bà nhé...!

Bà lão ái ngại đưa cả hai tay nắm bàn tay tôi đã chìa sẵn, tôi bỏ đi không nói gì với mấy người đang câm lặng kia nữa. Thằng cả theo tôi về tận phòng, nó ngồi thừ hồi lâu, bao nhiêu tự phụ kiêu hãnh biến mất, mãi nó mới đứng dậy bắt tay tôi nghẹn ngào.

-Tôi cảm ơn anh! Đúng là..., chúng tôi đã nhầm... xin cảm ơn anh...!

Hừm...! Nó không đòi lại tiền là may....!

MỘT NGÀY HỮU ÍCH....!

Dự đám giỗ bác KIM NGỌC.

Ngưỡng mộ, kính trọng, thương xót Bác Kim Ngọc từ lâu nhưng không bao giờ dám nghĩ một ngày được đứng bên ban thờ Bác, hôm kia, anh Nguyễn Đình Toán (Chuyên chụp chân dung nghệ sỹ; Từ, Văn Cao, Đoàn Chuẩn những cây đại thụ văn hóa nước nhà, đến loại tép riu như Phẫu thuật) gọi điện.

-Dũng ơi! Thứ bẩy này giỗ bác Kim Ngọc, đi không...?

-Em đi với! Có những ai anh?

-Trưởng đoàn là Trọng, đạo diễn phim “Bí thư tỉnh ủy” đấy!

-À! Xuân tóc đỏ hả anh?

-Ừ! ừ...!

-Vâng! Em đi!

Đoán rằng, đi với văn nghệ sỹ thể nào cũng phải uống nên không giám lái, nhờ xe Hải. Cùng xe còn có bác Trần Định, người có hơn mười năm giúp việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Anh em nghệ sỹ, ba câu là thân như đã lâu lắm, ông Toán có cái ảnh chụp ông Định đang hướng dẫn bác Giáp sử dụng máy ảnh, gạ “Bán lại” cho ông Định. Ông Định có ảnh chụp ông Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười đàm đạo “Lịch sử” với Góc-Ba-Chốp, đem ra ...”Gạ đổi”, ông Định bị viêm đai vai, tôi khám một hồi, phán.

-Anh Toán ơi! Có ăn rồi...! Khỏi bán ảnh đi...!

Tôi thống nhất chương trình với các anh.

-Em là khách không mời, thắp hương xong nếu nhiều quan khách thì em rút lui chờ các bác.

-Chú lo xa quá, nhưng được, anh sẽ tôn trọng.

Ngay sau khi nhận lời đi, đã hai lần ngồi vào bàn với hy vọng viết cái gì đó dâng lên bác Ngọc mà không thể nào ra được. 8h xe đến đón, 7,30 mở láp tóp đọc cảm nhận-phản hồi. Đóng máy lại, mặc quần áo, lấy chai Si-mi-lốp, phong bì..đề.

Cháu: Bs Nguyễn Vinh Dũng. Bệnh viên E Hà Nội…

Viết gì nữa đây…? Thế là ra một mạch.

Vằng vặc TÂM!

Vời vợi TÀI!

Đất nhớ CÔNG

Đời tạc DANH!

Một nén tâm THÀNH!

Linh thiêng, chứng GIÁM!

Gia đình đón đoàn như người nhà, hóa ra chỉ có vài thằng như tôi là phải giới thiệu. Thắp hương khấn Bác xong… uống nước.

Nhà thờ, (có lẽ cũng là nhà khách) chừng 4-5 chục mét vuông. Trên ban thờ, bức tượng Bác (bán thân) do Tỉnh Ủy tặng, trên tường, nhiều ảnh Bác làm việc, chụp lưu niệm với lãnh tụ Hồ Chí Minh nhưng cảm động nhất là hình ảnh Bác Ngọc với cán bộ kỹ thuật và bà con nông dân đang làm việc thật sự trên đồng.

Lại một đoàn lãnh đạo nữa tới, đang định rút lui thì.

-Ơ...! Anh Dũng...!

Giám đốc Bệnh viện K74, Phó GĐ BV Lao và bệnh phổi trung ương, một thằng cùng khóa, một thằng thời Y4 đã nghe mình giảng bài…, nhập mâm!

Các anh chị (con trai, con gái, con rể, con dâu hai bác) lần lượt ra tiếp rượu thân mật, chu đáo…. Phê!

Những giao lưu, những câu chuyện bên mâm rượu chẳng “khoe” ra đây làm gì. Cách bố trí ngôi nhà văn minh-Lịch sự lắm, cỡ 40 mâm ngồi hết trong nhà mà chỗ nào cũng thoáng mát. Ngoài sân, dưới những cây lưu niên (Mít, xoài…) là rải rác những bàn uống nước.

Ấm bụng, và để tránh say tôi ra ngoài ngắm cái kiến trúc bình dị mà văn hóa, khu nhà có ba mặt nhìn ra hồ nước, chả biết gì về phong thủy nhưng hình như ..., khuyên khuyết… Đang thơ thần thì Bác Gái tới nói chuyện thân mật như người nhà.

-Thưa Bác! Hôm nay, cháu là khách không mời, nghe tiếng Bác trai đã rất lâu, kính nể và thương xót lắm... Khoán hộ xé rào cho khoán mười và nhờ có khoán mười mà đời sống thay đổi, Mẹ cháu trước khi mất cũng được hưởng đôi chút... Dân và Nước kính trọng ghi công Bác trai... Hôm nay cháu lên đây chỉ mong được thắp hương bày tỏ đôi lời với Bác trai, lại được Bác và các anh các chị chu đáo, cháu cảm ơn...!

Bà cụ cầm tay tôi, tâm sự những điều đau và tức (không tiện nói ra ở đây), rồi cụ giới thiệu.

-Tỉnh cho mấy chỗ đất khác tốt hơn cơ ... bác ạ, nhưng ông nhà tôi nhất định không lấy, ông ấy bảo “Dân đã có gì đâu mà cướp của người ta!” rồi lấy khu đồi hoang này bắt vợ con cải tạo mà dùng. Ngôi nhà này, mấy người kiến trúc vẽ cả tuần rồi đưa ông duyệt, ông ấy bỏ hết, ngồi vào bàn năm phút và vẽ như thế này đấy..., ba gian trước thôi, phía sau là các em, chúng nó làm thêm.

Thấy hai Bà-con đứng với nhau, anh Toán rồi anh Định, lượn vè vè xung quanh, chả biết quay hay chụp.

14h. Những đoàn cuối cùng chào gia đình...

Ra cổng, lại chụp ảnh, xe từ trong nhà ra… nhập, chụp tiếp...., lại nhập..., lại chụp…. Văn nghệ sỹ, công an tỉnh, Y tế, Ngân hàng, Sở Nông nghiệp. Quen cũ, quen mới chào nhau í ới, hẹn nhau sang năm…

Bây giờ thì ngồi đây viết lại, sau cuộc gặp ở Bà Triệu rồi về Café Lộc Vàng. Anh Lộc cùng nhóm với anh Toán Xồm trong “Vụ án nhạc vàng”, (các ông ấy mê nhạc Văn Cao, Đoàn Chuẩn… những Thiên thai, Suối mơ…) ngày ấy bị cấm, họ đóng cửa ngồi hát với nhau... Thế thôi! Nhưng giấu làm sao được ở cái thời .. “Mỗi người dân là một công an” ấy... Thế là họ bị bắt, bị cầm tù đến 1976 mới được tha.

Anh Toán Xồm nặng nhất, sau khi ra tù không còn bất cứ thứ gì, anh lang thang ngoài đường phố, chỉ mấy người bạn tâm huyết lắm mới thi thoảng lén lút cho anh dăm hào, một đồng… bức ảnh anh Đình Toán chụp nhạc sỹ Đoàn Chuẩn châm lửa cho Toán Xồm bên vỉa hè..., có lẽ là những ngày cuối cùng của đời người nghệ sỹ...!

 Anh chết ngoài đường…, rất tội...!

Anh Lộc, nghe đâu bị kết án 9 năm, nhưng khi trong trại tổ chức văn nghệ, anh lại không tham gia ..., thế là con số ấy bị tăng lên...

Đến khi người ta cho phép hát lại những bản nhạc ấy (được xếp vào loại “Tiền chiến”), mấy lần anh xin phép mở quán ca nhạc mà không được thậm chí còn xuýt bị “Đào tạo thêm!”. Cho đến mãi gần đây mới mở được Cafe Lộc Vàng 17A đường Ven Hồ (Hồ Tây, đoạn Võng thị đi xuống).

Đã 70 mà anh vẫn say mê hát..., hát chỉ để được hát..., không lấy tiền, mỗi cốc nước giá có cao hơn ngoài đường ít chút nhưng còn xa mới kịp những Café âm nhạc khác.

Những bạn đã từng xem phim “Nổi Gió” có cảnh sỹ quan “Mỹ-Ngụy” ăn chơi, người nghệ sỹ cầm ghi ta chơi những bản nhạc “Thác loạn” chính là anh Toán Xồm đấy.

Một ngày hữu ích!

Mổ cho vợ...!

Một trong những quy định của ngành Y: “Phẫu thuật viên không được mổ cho người thân (Bố, mẹ, vợ/chồng, con, anh/chị em ruột…”

Năm nay con gái tôi mười tám, vậy là mẹ cháu bị tai nạn đã 15 năm.

Chiều ấy tôi sang Gia Lâm thăm một bệnh nhân sau mổ sọ não, (người nhà một chị ở phòng tài vụ Bệnh viện Xanh Pôn hay cho tôi vay tiền), cậu này bị tai nạn giao thông, thương tổn nặng lắm, nằm viện cả tháng, khi về còn chưa biết gì, kết quả thật không ngờ, cậu ta phục hồi hoàn toàn.

Đang hoan hỷ, mũi phồng căng trước những lời cảm ơn chân thành những câu tán dương của gia đình, họ hàng thằng bệnh nhân thì máy nhắn tin rung: “Chú về nhà ngay! Chú đi đường cẩn thận!”.

Cái tin nhắn khẳng định với tôi chuyện không lành. Khả năng lớn là con gái 3 tuổi đang lẫm chẫm..., nhà anh tôi lại đang hoàn thiện cầu thang chưa có tay vịn… con ngã rồi...!

Tạt vào cơ quan gọi điện về, cố lấy giọng thật bình tĩnh.

-Việc gì thế cháu!

-Chú về ngay!     

-Có việc gì, cháu phải nói để chú chuẩn bị!

-Chú phải bình tĩnh nhé...! Cô Cúc bị tai nạn, đang nằm ở 198, mê rồi! Chú có về qua nhà không? hay sang đấy ngay...?

-Không! Chú đến thẳng viện!

Tôi choáng váng, tự kiềm chế, báo với cô Y tá trưởng không quên dặn;

-Anh về xem thế nào rồi sẽ báo khoa ngay, đừng làm mọi người lo lắng.

Rồi phóng về 198. Vợ tôi nằm trên cáng, chỉ nhận ra bộ quần áo..., mặt, cổ to bạnh, mắt nhắm như đang ngủ không hề biểu hiện đau đớn, trên đầu có một vết khâu chừng 7-8cm, mấy em Y tá bệnh viện Đường sắt (cùng khoa với cô ấy) bâu quanh thất thần... tôi hỏi một người áo trắng.

-Em ơi, chúng tôi là …

-Chúng em biết rồi, anh Tiến anh Bảo cũng biết rồi… các anh ấy vừa về!

-Chụp cắt lớp chưa...?

-Có rồi! đang chờ kết quả!

-X-Quang ở đâu, tôi muốn xem ngay!

-Vâng! Anh đi với em!

Ông trưởng khoa X-Quang, bạn cùng khóa với chúng tôi chào.

-Ơ! Dũng, ông đi đâu đấy!

-Cho tao xem cái CT vừa chụp!

-Người nhà à? Máu tụ to lắm!

Máu tụ ngoài màng cứng vùng đỉnh chẩm to quá... Gay...! Tôi quay sang cô Y tá.

-Vợ tôi mê lâu chưa?

-Dạ! Khoảng nửa tiếng.

-Về...! Giúp mình nhé...! Phải mổ ngay...!

Tôi kiểm tra lại vết thương, khâu kín, miếng gạc được người khâu buộc chặt vào vết thương, (toàn những điều tôi cấm các bác sỹ trẻ). Không kiềm chế được nữa, tôi văng ra một câu, nghĩ rằng chỉ đủ mình nghe (nói gì sẽ có ở phần sau) rồi phán như viện nhà mình vậy.

-Chuyển thẳng lên phòng mổ...!

Quân Xanh-Pôn (đã kịp về), quân Đường sắt vội vàng khênh vợ tôi lên phòng mổ. Tôi vào phòng hành chính, một cậu bác sỹ còn trẻ măng.

-Anh bạn ơi! Máu tụ to lắm..., phải mổ ngay không thể chậm trễ, anh bạn giúp mình nhé...!

-Vâng, anh chờ em tí...!

Anh ta tất tưởi đi, vội vã về.

-Anh ơi! Xếp em bảo, mọi người biết anh cả nhưng không chính thức nên không thể để anh mổ được... Anh thông cảm.

Tôi thấy toàn thân lạnh cứng, họ nói đúng nhưng vợ tôi sống hay chết, tàn phế hay lành lặn phụ thuộc vào mổ nhanh hay chậm, từng phút, thậm chí từng giây. Để được mổ nhanh cho người bệnh tôi đã phải mất lòng bao nhiêu đồng nghiệp, nay chính vợ mình lại chịu ư? Tôi khẩn khoản và dứt khoát.

-Tôi sẵn sàng, làm bất cứ điều gì, ký vào bất cứ cam kết nào và chịu hoàn toàn trách nhiệm..., vấn đề là bạn phải cho tôi mổ ngay, nếu để tụt não bạn sẽ ân hận xuốt đời đấy....! Các thầy và bạn mình ở Việt Đức, Xanh Pôn đang trên đường vào nhưng không thể để phí một giây nào nữa, bạn hiểu không...!

Tay bác sỹ đứng đực mặt, không tranh luận với hắn nữa, tôi lên phòng mổ.

Nhận ra ngay Bác sỹ Hà gây mê (cũng bạn cùng khóa) đang ngạc nhiên.

-Các anh chị là ai...? Bệnh nhân làm sao...? Sao tự nhiên lại khênh người vào phòng mổ thế này...!

 Thấy tôi, Hà nhận ra ngay.

-Ơ! Anh Dũng! Đi đâu thế này...?

-Vợ anh đấy!

Hà hốt hoảng.

-Hả...! Cái Cúc á...!

-Ừ! Máu tụ to lắm..., em cho anh mổ thật nhanh lên...!

-Nhưng mà…

-Đừng nhưng gì nữa! Có gì em cứ bảo anh khống chế, anh dọa em... như vậy trách nhiệm sẽ dồn hết cho anh. Cứu nó đi em...!

Hà vào gây mê và tôi ra rửa tay, cậu Bs trẻ khốn khổ chạy lên.

-Anh ơi...! Em lạy anh đấy...! Để anh mổ thì em chết...!

-Bạn có cần tôi quỳ ngay xuống lạy bạn không...?

Rồi tôi nói toáng lên.

-Tất cả lỗi tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm xin mọi người làm chứng để các bác sỹ yên tâm...!

Hắn lại lung túng, tôi dúi ngay cho hắn cái bàn chải, nói như ra lệnh...!

-Bạn rửa tay đi! Vào giúp tôi...!

Khi tôi khoan thủng sọ, máu tụ phụt ra, não đập lại. Đúng lúc thở phào, định nói với mọi người một câu thì nhìn thấy ngoài cửa, Gs Nguyễn Thường Xuân, Gs Nguyễn Quang Bài, Bs Nguyễn Công Tô, Ts Tiến ( Bv 198) lục đục kéo nhau vào, họ cũng hối hả không kém.

Chắc họ kinh hoàng vì cái tin vợ tôi thì ít mà vì tôi tự mổ thì nhiều. tôi yên tâm đắp gạc vào vết mổ, Ông Xuân, ông Tô chắc chỉ rửa tay qua loa đã mặc áo... tôi đưa con dao cho ông Thầy và toàn thân bắt đầu run bắn.

-Thầy giúp em…!

Chỉ nói được thế, tôi lặng lẽ tháo găng đi ra, mở cửa phòng mổ..., bạn bè, gia đình, đồng nghiệp, hàng xóm..., hàng trăm người chầu chực, họ đổ về tôi với những ánh mắt dò hỏi..., tôi không dám nhìn thẳng vào ai..., không chào hỏi ai..., lặng lẽ đến góc hành lang không người...

Biết tính, không ai theo chân nữa nhưng tôi biết, hàng trăm ánh mắt lo lắng, thương cảm đang dành cho tôi, ngẩng mặt lên trời, các bạn có biết tôi khấn thế nào không.

-Tôi xin ông trời...! Hãy cho vợ tôi sống...! Cô ấy là một người rất tốt…! Cũng nhân dịp này xin cho cô ấy đổi tính đổi nết để bố con tôi đỡ khổ. Bằng không, hãy cho cô ấy nằm thẳng cẳng..., hứa với Trời, tôi sẽ chăm sóc cô ấy chu đáo đến hết đời...

Tôi đứng như thế chừng mươi phút lại quay vào phòng mổ, máu chảy ghê quá nhưng nắp sọ đã mở xong, não vẫn đập tốt, ông Bài vỗ vai tôi.

-Cậu cứ ra ngoài đi..., ổn rồi...!

Lần này, đứng giữa cửa phòng mổ, tôi thông báo và cảm ơn mọi người, lúc ấy chừng 22h.

Một giờ sáng, vợ tôi cựa và nhai ống Nội khí quản, Bác sỹ Hà kiểm tra, rút ống và cô ấy thều thào câu đầu tiên.

-Đau... quá…!

Lúc ấy tôi mới chảy nước mắt..., kết quả, thế là quá tuyệt vời.

Những ngày hậu phẫu, Một Y tá khoa tôi và một Y tá khoa vợ tôi thay nhau chăm sóc. Tôi chặn một cái bàn (như bàn học trò ngày xưa) ở cửa cho người ở ngoài không thể vào được, trên bàn để một cái hộp như hòm phiếu, một cái biển

“CHÂN THÀNH CẢM ƠN ĐÃ ĐẾN THĂM! BỆNH NHÂN CÒN YẾU, XIN LƯU BÚT VÀO SỔ VÀ HẸN GẶP LẠI! Nguyễn Vinh Dũng!”.

Chiều về, la bánh trái, đường sữa, lùm lùm cái hộp phong bì, chi chit nhưng dòng chữ trong sổ, đại loại thế này.

-Thắng Rèn, Thắng trố, Vinh híp và tất cả bạn đồng ngũ ở Xuân phương đến thăm, chúc bà xã mau khỏe, có … và 600 để bồi dưỡng cho cố ấy! Giữ sức khỏe nhé, hôm khác lại ra!

-Ông Sự ra thăm, cho cháu 12 quả cam và 300!

-Bà Dăm ở Diễn cho cháu hai quả đu đủ và 200!

-Anh Kiêm, anh Tân (bóng bàn) gửi Dũng 400 bồi dưỡng vợ... chúc mau khỏe!

-Thằng Văn hóa, Hùng xe tăng và CLB Ba Đình....

Hay...! Bệnh nhân không bị kích thích, sạch, và người thân cũng đỡ mất thời gian..., mấy ông lãng đạo 198 khen hết lời.

-Chưa thấy gia đình bệnh nhân nào như ông này!

Hôm chuyển về Bệnh viện Đường Sắt, tôi mở tiệc nhỏ cảm ơn nội bộ (Nhà hàng ba chóp-Đường Láng), chừng sắp giải tán, cậu Tú (Y tá khoa cấp cứu hồi sức) giơ tay phát biểu.

-Anh Dũng...! Bây giờ em mới hỏi...! Anh phải trả lời thật nhé!

-Ừ! Sao em...!

-Anh có nhớ hết diễn biến hôm ấy không...?

-Nhớ chứ...! Nhớ như in..., khi mình về thì các cậu đã ở đấy rồi..., tuy nhiên, mình nhớ..., không chào hỏi ai..., chắc các bạn chắc thông cảm.

-Em không nói việc đó...! Anh thử nhớ xem, hôm ấy anh có chửi bậy không...?

Tôi giật mình ngẫm nghĩ.

-Không...! Sao chú lại hỏi thế....?

-Anh có đấy...!

-Làm sao có chuyện ấy...! Mình lạy người ta còn chẳng được nữa là…

-Để em nhắc nhé!

-Ừ...! Chắc em nghe nhầm ai…

-Cái lúc anh cầm phin CT rồi xem xem vết thương của chị ấy..., anh có nhớ đã nói gì không...?

-À...! Anh nhớ rồi...! Anh bảo: Sao lại khâu tịt vào thế này!

-Đúng! Nhưng thiếu...! Anh nhớ lại đi...! Còn nữa đấy!

Tôi chột dạ vì tất cả chúng nó nhìn tôi tủm tỉm cười, chắc đúng rồi, tôi đã văng bậy gì đây...

-Hì.. hì..! Anh nói gì...? Anh quên rồi...!

-Đúng...! Đầu tiên anh bảo: Sao lại khâu tịt vào thế này! Sau đó bố chửi, chửi trong họng thôi, nhưng bọn em ngồi sát đấy, bọn em nghe được: Địt mẹ nó! Sao ngu thế…! Đúng chưa ...?

Chết chửa, trong cơn nguy khốn, cái bản chất hoang dã của mình đã lộ ra...., giờ ai ghét, ai thông cảm…, đành chịu thôi!

Biết cháu tôi đã thanh toán, Gs Bài giận dữ ném cục tiền vào ngực tôi.

-Hôm nay, cơ quan chồng khao và cảm ơn cơ quan vợ! Về mà lo cho các cháu đi...!

Người ta bảo, Trời không cho ai tất cả cũng không lấy đi của ai tất cả. Lời thỉnh cầu của tôi đã thấu trời..., vợ tôi (sau 6^th nằm viện) lại đi làm bình thường.

Nói “Không cho hết” là ở chỗ, sau cái sang chấn vào đầu xuýt chết ấy, chẳng có di chứng gì nhưng lại “Gấu” hơn trước, chẳng vì thế mà vợ chồng gần nhau hơn, giờ, cô ấy là “Thường dụ” đảng ủy Bệnh viện Giao thông..., thế có chết tôi không cơ chứ...!

TIỀN-VÀNG.... Gió bay...!

Chiều qua, lên tầng hai đường vành đai 3 từ cầu vượt Mai Dịch, chiếc xe dọn vệ sinh đang cần cù làm việc, nó đi rất chậm, trước mặt là một vệt những thỏi vàng âm phủ làm đỏ chót vệ đường, tưởng như vô tận, chiếc xe đi đến đâu, đường sạch bong đến đấy ... hay thật đấy...! Tài thật đấy...!

Nhưng, những tờ giấy bản màu vàng , những tờ màu trắng in một dấu đỏ ở giữa thì chiếc xe hiện đại kia ... bất lực, những chiếc xe lớn nhỏ khác chạy qua với tốc đội 80 km/h làm những tờ tiền vàng âm phủ bay tung lên, tóe loe như ngày hội, như thách thức chiếc xe vệ sinh.

Sáng nay, (7h 10’) vào đường Hoàng Quốc Việt, tiền vàng còn nhiều hơn nữa, tôi có cảm tưởng như đang lạc vào một sân vận động của Ác-Hen-Ti-na dự trận tranh cúp quốc gia, những tờ giấy bay phấp phới, có cái vờn vào mặt người xe máy, kính ô tô... phải rẽ vào Trần Cung, tôi nhìn tuốt theo hướng về Phạm Văn Đồng, những tờ tiền vàng vẫn bay bất tận.

Người quá cố là ai...? Cha mẹ một quan to..., cấp phường..., cấp quận..., tỉnh... hay trung ương...?

Cha mẹ một đại gia...? Hay một Anh-chị trong giang hồ....?

Hay một cao tăng lắm con nhiều cháu...?

Hay một bà mẹ đau khổ vì không dạy được con cái đến nỗi chúng chia nhau trách nhiệm nuôi mình, chúng đánh nhau vì phần đất thiệt hơn...?

Đành rằng: “Nghĩa tử là nghĩa tận” nhưng nên chăng có những biện pháp để hạn chế tiến tới xóa bỏ vấn nạn vàng mã thái quá như bây giờ...?

Tôi chợt nhớ đến pháo tết, pháo tết kinh điển chỉ to bằng đầu đũa, mỗi bánh chỉ một mét đổ lại, kèm chục quả “Pháo đùng” to bằng hai đốt ngón tay... Thế rồi đua nhau; To hơn nữa, dài hơn nữa, nhiều hơn nữa... pháo nổ đón dâu, hai họ chờ chùn gối, có người say khói và giật mình ngã vật ra chết ngất..., rồi cụt tay, lòi mắt, cháy nhà, đổ cửa...

Pháo, vừa là thú chơi ngày tết nhưng cũng là một trong những hoạt động tâm linh đã ăn vào đời sống văn hóa người Việt lâu đời... Thế mà nhà nước cấm một phát ... tịt ngay! Ai cũng tiếc, cũng nhớ tiếng pháo tết, nhưng ai ai cũng vui vẻ đồng tình với Chính phủ, với nhà nước....

Bây giờ, nạn đốt vàng mã vô cùng lãng phí, vô cùng lạc hậu, vàng mã rắc trên đường đưa tang làm mất mỹ quan đường phố, mất an toàn giao thông, giảm thiện cảm trong mắt bạn bè quốc tế....

Thì cũng như pháo thôi ..., các cơ quan chức năng có nên vào cuộc....?

Mấy tháng nằm tịt trong nhà

Hôm qua sét đánh, mẹ cha lìa trần

Chăm nuôi thì đã theo phần

Bây giờ tang lễ cũng lần lượt chia

Không phải tiếc cái nọ kia

Phải thật “Hoành tráng” ngày lìa thế gian

Mẹ cha quen với bần hàn

Phải nhiều vàng mã để chan đầy đường

Đến tận gốc, làm vài bao tải

Mặc sức tung, cứ thế mà tung

Phải cho hàng xóm hãi hùng

Lần hiếu, lần thảo cuối cùng là đây.

Tiền vàng bay rợp trời mây

Gái, trai, dâu, rể mặt mày vênh vang

Sống, cơm chan lệ hàng hàng

Bỗng chết một cái lại sang thiên đường...!